Origin and significance of our Flag | የባንዲራ ታሪክ

0
2256

***የባንዲራ ታሪክ**
                        (ኑረዲን ዒሣ)
በሃበሻ ምድር
እንዲህ እንደ ዛሬው፣
ዋጋው መሳ ሳይሆን፣
እኩል ከእራፊ ጨርቅ
ለሃገር ክብር ሲባል፣
ከባንዲራ በፊት፣
ሰው ነበር የሚወድቅ።
መሳፍንቱ በጎጥ፣
ሸንሽኖ ከፋፍሎ፣
የማሽላ ዳቦ ያረጋትን ሃገር
ገብርዬ ሲለካት፣
እንቅጯን ሁለት ክንድ
በሆነች ባንዲራ፣ ገጣጥሞ በማሰር
አንድን ህዝብ አንድ አርጎ፣
ማኖር እንደሚቻል፣ ከተዋበች በቀር
ህዝቡም ሹማምንቱም፣
ራሱ ቴዎድሮስም፣ ከቶ አያውቅም ነበር፡፡
የዛን ቀን ሌሊት ግን፣
እንደነገ ጠዋት ደረስጌ ማርያም ላይ፣
ንግስና ሊቀባ ክፉኛ ሃሳብ ይዞት
እንቅልፍም እንደ ሰው፣ ሙልጭ አርጎ ክዶት
እልፍኝ ውስጥ ሆኖ፣
ስለ አንዲት ሃገሩ፣ ስለ አንዲት ውዳጁ፣ ቋፍ ላይ ስላለች
ለሃሳቡ ማሰሪያ አጥቶ፣ እግር ከወርች
እንዲህ ሲንጎራደድ
ሌላኛው ውዳጁ የሴት ባለመላ፣
ተዋበች አሊ ግን ልታነቃው አለች፡፡
ካሳ መከታዬ፣ ሃሳብ ለምን ገባህ፣ አልልም የኔ አባት
ቅድምም አየሁህ፣ ማዕዱን ስትገፋው፣
አልዋጥህ ብሎ፣ ባፍህ ሲንከራተት፣ የጎረስከው እራት።
አውቃለሁ ጌታዬ፣ የእንቅልፍህ የዕረፍትህ ያንዠትህን ጠላት፣
ይቺው ሃገርህ ናት።
ደግሞ ምናባቱ፣ እንቅልፍስ ይቅርብህ፣ ወዴት ታውቀውና
እጣህን የማንቃት አድርጎት ሲያበቃ ምኑን ታርፈዋለህ፣
ይሄው ጎበጥክ አይደል ሃገር ስታቀና!
እንቅልፍስ ይቅርብህ ወዴት ታውቀውና።
ቁስሉን ነካችበት
ብሶቱን ልፋቱን፣ መከራውን አልፋ፣ ህልሙን አየችበት።
ካሳ አንገቱን ደፋ እሷ ፊቷን ዞረች
እንዲህ የሆነ ዕለት፣ ከእሱና እሷ በቀር ባዕድ የማያውቃት፣
የዓይኑን ገደብ አልፋ፣ የምትፈስ እንባ አለች፡፡
ያቺ እንባ ጠብ አለች!!!
እንግዲህ አለ መይሳው
እንግዲህ
በኔ ልፋትና በኔ ድካም ሳይሆን፣ በእግዜር ይሁን ማለት
ለዚህ ማዕረግ መርቶ፣ ሰጠኝ ይሄን ሹመት።
እኔ ስሰነዝር እሱ ከኔ ቀድሞ ባላንጦቼን እየጣለ
ወሰኔን እያሰፋ የታጠቅ ጉልበት እንደቻለ
ሞገሴን እያገዘፈ፣ እንደልቤ መሻት፣ እርከኔን እያከለ
እግዚሃር ይመስገን፣ ይሄው ለዚህ በቅቻለሁ
ተመስገን ከማለት ውጪ፣
ለስለት እከፍለውስ፣ ምን የከበረ አስገባለሁ?
ግን አለ መይሳው
ግን ነገ ማለዳ፣ ቅብዓቱን ተቀብዬ፣ ዘውዴን ስደፋ፣
ህዝቡ ይጠብቃልና፣ እገባለት ቃልኪዳን ኪዳን
ፈቅደህ ስጠኝ ስለው፣ ይህቺን ትልቅ ሃገር
ምን ይዤ ልማልለት?፣
ምን ጨብጬ ልቁረብለት?፣
ምንስ ብዬ ልናገር?
እስኪ መላ ካለሽ፣ ተዋቡ ካንቺ እንኳን ልበደር።
በማህተቤ እንዳልምል፣ የባለ ሌጣ አንገቱ፣ የእስላሙም ናት ይህቺ ሃገር።
በጊዮን እንዳልምል፣ ኦሞ ጉደር አዋሽ ቦርከና ባሮ ተከዜ፣ ጉማራ በይው ሎጊያ
ሁሉም ገንዘቧ ነው፣ የትኛው ከየቱ በልጦብኝ፣ በየትኛው ልማልላት ለኢትዮጵያ?
ሽናሻ ጋምቤላ፣ ኦሮሞ ጉራጌ፣ አገው ወላይታ፣ ትግሬ በይው አማራ
በምድሯ የተቀነበበ ሁሉ፣ በስሟ ነው የሚጠራ፡፡
ህምም አለች ተዋቡ
ህምም
አሁን እስላም ስትል፣ ሸማኔው ትዝ አለኝ፣ እጀ ወርቅ የሚሉት፣ አህመዴ ቦጋለ
በል ቶሎ በል ካሳ፣ አሽከር አስጠራልኝ፣ ገብርዬ የታለ?
ገብርዬን አስጠራው፣ እሱ ነው የልቤ ሲጋልብ የሚነፍስ
ከጎህ ቅዳጅ በፊት፣ መልዕክቴን ይዞልኝ ከደጁ የሚደርስ፡፡
ካሳን ግራ ገባው
ግን አይጠይቃትም
አምስት ስድስት ጊዜም እንደዚህ አዋክባው
እሷው ነድፋ፣ እሷው አባዝታ፣ እሷው አድርታ፣ እሷው ፈትላ
ባመጣችው ሃሳብ ባሳየችው መላ
ብትንትን ሃሳቡን፣ ገጣጥማ ስትሰፋው፣ አይቷልና በዓይኑ
ለምን ማለት ትቶ፣ እንዴት ማለት ትቶ፣ ገብርዬ ይጠራ አለ ወዲያውኑ።
ገብርዬ
ከታንጉት ሙቅ እቅፍ፣ በውድቅት ተላቆ፣ ከነጋሻ ጃግሬው ገና እንደደረሰ
እሰይ የኔ አንበሳ ስትለው ተዋበች፣ ገና እንኳን በወጉ፣ የወጉን እጅ መንሳት ሰጥቶም አልጨረሰ፡፡
እሰይ የኔ አንበሳ
እንትፍ ይቺ ምራቅ፣ ምድር መቷት ሳትከር፣ ስትገሰግስ ሄደህ ደገኞቹ መንደር
አህመዴ ለሚባል እጀ ወርቅ ሸማኔ፣ ቃሌን ቃል ሳትጨምር እንዲህ ብለህ ንገር።
በሃገር ሰማይ ስትፈልቅ፣
የቅርቡም የሩቁም፣ እኩል እንደሚያያት የማርያም መቀነት
በዚህ አረንጓዴ ቢጫ ቀይ ጥለት፣ አንተ ስትለካት ሁለት ክንድ የሆነች፣ ጥብቅ ምት ባንዲራ
ውብኝ አርጎ ሰርቶ፣ ነገ ማርያም ድረስ ይዟት እንዲመጣ፣ አጥብቀህ አርቀህ ንገረው አደራ፡፡
በማለት ተዋበች፣ ግብጦች ለእጅ መንሻ ከላኩላት መሃል፣ የሃር የሆነውን ጥለት ጥድፍ ብላ
ለገብርዬ ሰጥታው፣ እሱም ጥድፍ ብሎ፣ ከነጀሌዎቹ ከወጣ በኋላ
ካሳ ፈገግ አለ
የጥድፈቷ ምስጢር ቋጠሮው ተፈትቶ፣ ብትንትን ሃሳቡን ባንድ ስላዋለ
ካሳ ፈገግ አለ።

..
.
1845 ዓ.ም
የተራራው አናት፣ ገና ሳይላቀቅ፣ ካድማስ ጥቁር እግር
በአህመዴ አማርኛ፣ ሰማዩ ሳይቀላ፣ ባግባቡ ሳይፈጅር።
አህመዴ ቦጋለ፣ የንጋት ስግደቱን አሰላምቶ አብቅቶ፣ ልክ ፊቱን እያበሰ
ፊት አውራሪ ገብርዬ፣ ከነጀሌዎቹ ደጁ ላይ ደረሰ፡፡
የፈረሶች ኮቴ ደጁን ሲረመርም የሰማው አህመዴ
ልቡ ድንግጥ አለ እንዲህ በማለዳ የሚደርስ ደጄ
መርዶ ነጋሪ ነው፣ ደግሞ ማን ተለዬኝ፣ የትኛው ዘመዴ?
ከቶ የኔ ሃዘን፣ ዳርም የለው እንዴ?
እንዴት አደራችሁ?
ይሄን ድምፅ ያውቀዋል፣ ይበልጥ ተሸበረ
ምላሽም አልሰጠ፣ በርም አልከፈተ
ድርቅ ብሎ ቆሞ ወይ ወንድሜን አለ፡፡
ክተት ሲባል ከቶ፣ ከመይሳው ጋራ አብሮ የዘመተ
አንድ ወንድም ነበረው፣ ያ ወንድሙ ሞተ።
ቤቶች
ገብርዬ ጥሪውን፣ እንዲህ ሲደጋግም
ገፋ አድርጎ ወጥቶ፣ የጎጆውን ግርግም
ድሮ አውቄዋለሁ
ድሮ አውቄዋለሁ፣ ለደግም አልነበር አደባባይ ቆሜ
ሸማ ሳውለበልብ ያየሁት በህልሜ።
ወይኔ ወንድሜ ወንድሜ!!!
የለ እንደሱም አይደል፣ ገብርዬ አቋረጠው
ተዋበች ልካን ነው፣ አረንጓዴ ቢጫ፣ ቀይ ጥለቱን ሰጠው፡፡
አስከትሎ ደግሞ፣ ቃሌን ቃል ሳትጨምር ያለችውን መልዕክት፣
ቃሏን ቃል ሳይጨምር፣ ረግጦ ሲነግረው
የመናሙ ተፍሲር፣ ብስራት ሆኖለት፣ እጀ ወርቅ ደስ አለው፡፡
ዓለም
አንዴት ያንድ እናት ሆድ፣ አንድ ላይ ያበቅላል፣ አንድ ደህና አንድ ጠፍ
ብረገም ነው እንጂ፣ ክተት ሲል ከትቼ፣ እንደዚያ ወንድሜ፣ ከመይሳው ጋራ ጎኑ ማልሰለፍ።
ብዬ እቆጭ ነበር ይሄው ዛሬ ግና
አላህ ያለ ለታ፣ ‘ላገር ስራ ሲለኝ፣ ረብ ያለው ስራ
ያውም የመይሳን፣ ያውም የኢትዮጵያን፣ ያውም የሃገሬን ባንዲራ
ያውም በኔ ጥበብ፣ ያውም በሰው እጆች፣ ከሰውም በኔ እጆች፣ በሸማ እንድሰራ
ታሪክ እድል ሰጠኝ፣
ብሞትም አይቆጨኝ ከዚህስ በኋላ።
አህመዴ ሸለለ
አህመዴ ፎከረ
በደስታ ሰከረ፣ በደስታ አለቀሰ
ሮጦ ቤቱ ገባ
ሶስቱንም ልጆቹን፣ ሚስቱን ቀሰቀሰ።
ነገራት ለሚስቱ፣ ከምርጥ ዘሃ መሃል፣ ምርጡን ዘሃ መርጣ
እንድታቀርብለት ቶሎ ብላ አዝግታ።
አዘዘ ልጆቹን፣ ቱባ ተከፋፍለው፣ ከእያንዳንዱ ጥለት
አስር አስር ቀለም፣ እንዲያዳውሩለት።
ሶስት ሰዓትም አልፈጀ፣
መቀነት ሸማቂው ከኖረበት ወርዶ
ዝግ ዘሃው ተቋጥሮ፣ ጥለቱ ተጥሎ
ድምድሙ ተመቶ፣ ባንዲራው ሲቆረጥ፣
ሶስት ሰዓትም አልፈጀ!!!
በቅሎ ከጋጥ ወጥቶ
በጌጥ ተሸልሞ
አህመድ ከነሚስቱ፣ ከጋማው ላይ ወጥቶ
እሱ ሲኮለኩል፣ በቅሎው ንሮ፣ ሲሮጥ ሲሮጥ ሲሮጥ
ደረስጌ ማርያም ላይ፣ ደርሰው ሆታው ሲቀልጥ
በዚያ መሃል አልፈው፣ አህመድ ለመይሳው፣ ባንዲራውን ሲሰጥ
ሰዓትም አልፈጀ።
መይሳው ደስ አለው
የወርዱ ምጣኔ፣ የጠርዙ ጥብቅነት፣
የጥለቱ አጣጣል፣ ጥበቡ ደነቀው፡፡
ተባረክ
እጅህን ቁርጥማት አይንካው
በሆዱ መረቀው።
ካሳ ዞሮ ሄደ
አህመዴ ተጣራ
መይሳው ዞር አለ
ባንዲራው ሲሰራ፣ ተርፎ ስለነበር፣ ብዙ የሃር ጥለት
ካቁማዳ አውጥቶ፣ እሱን ዘረጋለት።
ካሳ የዚህን ደሃ ሰው፣ ፍፁም ታማኝነት
ገራገር ልቦና፣ ባስተዋለ ጊዜ
የጎንደር አዝማሪ ያቀነቀናትን፣
በልቡ እያዜማት በልቡ ያላትን፣ ያቺኑ ምርቃት
ተባረክ
እጅህን አይንካው ቁርጥማት።
በአፉ ደገመለት።
የጎንደር አዝማሪ፣ በነአህመዴ ዘመን
እስላም አልኩሽ እንጂ፣ እጁ የሚታመን
ሸማኔማ ሞልቷል፣ ደግሞ ለመሸመን፡፡
ይል ነበር!!!
*******
Nuredin Issa